Rozwój dziecka: W jaki sposób pomóc dziecku rozwijać funkcje wykonawcze?

21 maja 2019 Autor 0 komentarzy
Wielu rodziców zastanawia się, jak dbać o wszechstronny rozwój dziecka, a także jak stymulować jego umysł. Nie są to łatwe zadania, dlatego tylko świadomy i obecny rodzic lub opiekunka będą mogli stymulować dziecko w taki sposób, aby przynosiło to zamierzony skutek. Jak zatem konkretnie wpłynąć korzystnie na rozwój dziecka? Z tym i podobnymi pytaniami zmaga się większość rodziców oraz opiekunów, w tym nianie. Dowiedz się, jak najlepiej przygotować dziecko na wyzwania dorosłego życia.

Coraz więcej badań potwierdza podstawową rolę tak zwanych funkcji wykonawczych w rozwoju ludzkiej inteligencji. Badania potwierdzają, że gdy są one dobrze rozwinięte, to umożliwią dziecku osiąganie najwyższego potencjału i pozwalają przewidywać sukces zarówno w szkole, jak i dorosłym życiu. Funkcje wykonawcze koordynowane w korze przedczołowej, stanowią swoiste CEO, czyli sterują pracą całego mózgu.

Czym konkretnie są funkcje wychowawcze i czemu mają wpływ na rozwój dziecka?

Funkcje wykonawcze są wysoce wyspecjalizowanym zespołem umiejętności. Dzięki nim możemy: kontrolować ciało i emocje, rozumieć motywy postępowania własnego i innych ludzi, zdobyć się na większą refleksję, uwzględniającą różne punkty widzenia i świadomie wybrać działania etyczne nad impulsywnym odruchem.

Należy podkreślić, że funkcje wykonawcze mają wpływ na rozwój dziecka, gdyż angażują wiele istotnych obszarów mózgu. Odpowiadają one za:

  • uwagę – umiejętność skupiania i świadomego kierowania uwagą pozwala na dokonywanie świadomych wyborów, pełni podstawową funkcję przy realizacji zadań oraz w wytrwałym dążeniu do osiągania celów,
  • pamięć roboczą – pamięć, która kieruje świadomym przetwarzaniem informacji, pomaga przypomnieć sobie w trakcie jakiegoś zdarzenia podobne doświadczenia z przeszłości, porównywać je i przetwarzać,
  • elastyczność poznawczą – dzięki temu możemy zobaczyć jednocześnie kilka, różnych aspektów tej samej sprawy, umożliwia to zmianę perspektywy oraz płynne dostosowanie do nowej sytuacji, pozwala na zmianę nawyków, obejmuje planowanie, przewidywanie, wyobrażanie,
  • zdolność powstrzymywania się – zdolność do niepodążania za silnym, automatycznym impulsem daje nam wolność wyboru reakcji, pozwala na zachowanie się zgodnie z wcześniej założonym planem, czy też reakcji zgodną z naszymi zasadami lub wartościami, a nie nawykiem.

Tak więc funkcje wykonawcze wpływają na rozwój dziecka, gdyż pozwalają mu na konsekwentne dążenie do wyznaczonych celów, a dzięki nim poradzenie sobie z przeróżnymi zadaniami życiowymi. Dziecko, które ma dobrze rozwinięte funkcje wykonawcze, potrafi utrzymywać uwagę, pamiętać o przyjętych zasadach oraz myśleć w elastyczny, a nie automatyczny sposób.

Rozwój dziecka: W jaki sposób pomóc dziecku rozwijać funkcje wykonawcze?

1. Rozwijaj umiejętność skupiania uwagi.

Jedną z najprostszych metod uczenia dziecka skupiania uwagi jest koncentrowanie się na oddechu. W zależności od wieku dziecka można to robić w różny sposób. Już dwulatka można nauczyć skupiania na wdechu i wydechu, na przykład można położyć misia na jego brzuszku i uczyć obserwować, jak miś unosi się powoli i opada. W ten sposób dziecko oswaja się z kierowaniem uwagi na oddech, a przy okazji relaksuje się. Krótkie, codzienne, kilkuminutowe ćwiczenia wpływają na rozwój dziecka, gdyż obniżają jego impulsywność, polepszają jakość snu i pomagają w nauce.

2. Ucz uspokajać emocje i powstrzymywać się od impulsywnych nawyków.

Dobrze, aby rodzic lub niania byli przykładem dla dziecka i umiejętnie pokazywali mu, jak spokojnie wyrażać negatywne emocje oraz nie reagować impulsywnie. To również zachowania, których warto uczyć dziecko.

3. Nagradzaj wysiłki i wytrwałość dziecka.

Dzięki takim zachowaniom rodzic lub niania pomaga dziecku koncentrować się na wykonywanym zadaniu.

4. Zachęcaj do refleksji, analizy i przewidywania zdarzeń.

Rodzic lub niania może wykrozystać do tego różne sytuacje dnia codziennego. Kiedy dziecko opowiada historię lub oglądacie film, pytaj:

  • „A co ty o tym sądzisz?”,
  • „A jak ty zachowałbyś się w podobnej sytuacji?”

Reasumując:

Analizuj z dzieckiem jego błędne decyzje, ale dopiero wtedy, gdy opadną związane z nimi emocje. Dzieląc się z dzieckiem swoją opinią na temat jego zachowania, wyjaśnij dokładnie, dlaczego to zachowanie nie było właściwe i podaj konkretną wskazówkę, co byłoby pomocne w tej sytuacji. Jeśli dziecko nie zgadza się z twoją sugestią, poproś je o podanie lepszego rozwiązania. W sytuacjach spornych jak najczęściej zachęcaj dziecko, żeby zaproponowało rozwiązanie dobre dla was obojga.

Autor: Dominika Łojszczyk, założycielka MamyNianie.pl